Giới thiệu phim: Harrison Ford (Diễn viên Hollywood, nổi tiếng với vai Indiana Jones)
THẾ GIỚI ĐÃ MẤT Cân bằng sinh thái tonthatduc dịch Thân tặng bạn vucovu-hdvietnam.com/vn-zoom.com
Nơi này từng là trung tâm của nền văn minh Maya...
trải dài qua Trung Mỹ, một thành phố lớn tên là Tikal.
Đó là ngôi đền là cao nhất miền Tây ...
tượng đài tôn vinh các vị vua và kiến ​​trúc sư.
Trong nhiều thế kỷ, Tikal mở rộng hơn, khoa học và nghệ thuật phát triển mạnh mẽ.
Sau đó, một ngàn năm trước, ở đỉnh cao quyền lực của mình,
thành phố bất ngờ bị bỏ hoang.
Chuyện gì xảy ra trong thế giới đã mất này?
Điều gì giữ tất cả các thành phố, các nền văn minh tồn tại... từ đó đến giờ?
Các thành phố như New York là thành tựu công nghệ của con người ...
có cảm giác như thể chúng sẽ tồn tại mãi mãi.
Và chúng cho chúng ta cảm giác rằng chúng ta bằng cách nào đó đứng ngoài thiên nhiên.
Tại các thành phố lớn, đương nhiên thật dễ dàng có rất nhiều thứ như:
Thực phẩm từ siêu thị, nước từ vòi,
đúng không?
Tám triệu người dân New York uống nước sạch từ núi Catskill,
cách xa cả trăm dặm.
Nếu New York phải xây dựng nhà máy lọc nước,
sẽ tốn hàng tỷ đô.
Ở đây, thiên nhiên cung cấp dịch vụ đó miễn phí.
Nếu chúng ta có thể đi theo nước mưa rơi xuống qua lá rụng,
chúng ta sẽ thấy những thứ chúng ta cho là bẩn lại là một thế giới đầy ắp sự sống,
một đô thị đông dân cư hơn so với thành phố nó phục vụ.
Trong mỗi inch vuông, hàng tỷ vi khuẩn ...
và các sinh vật khác, làm việc của mình,
bồi đắp và làm giàu đất cho chúng ta nuôi trồng lương thực...
giúp điều hòa không khí chúng ta hít thở ...
và làm sạch nước mưa trên đường xuống các hồ chứa.
Đó chỉ là một ví dụ về những gì các nhà khoa học gọi là đa dạng sinh học ...
sự đa dạng của sự sống tiếp nối giữ gìn những điều tốt lành trên khắp hành tinh.
Ở khắp mọi nơi, thiên nhiên tự tìm thấy cách để phát triển.
Mỗi nơi, mỗi hệ sinh thái tự định hình cộng đồng động thực vật của mình.
Trong mỗi hệ sinh thái, sự cân bằng giữa các quan hệ giữ nó hoạt động.
Rong biển khổng lồ hay còn được gọi là tảo bẹ,
làm nhiều việc cho các sinh vật. Đó là nơi trú ẩn...
nơi ươm giống cho trứng cá
và là nguồn cung cấp đồ ăn cho nhím biển,
một loài sinh vật có gai luôn phàm ăn.
Nếu chúng quá nhiều,
nhím biển có thể dọn sạch hầu hết các rừng tảo dưới nước.
Đến những năm 1970, điều này đã xảy ra dọc theo bờ biển California,
tất cả chỉ vì một con vật từng thuộc về nơi đây đã biến mất...
một loài động vật thích ăn nhím biển, đó là rái cá.
Nó đã bị săn bắt gần như tuyệt chủng để làm áo khoác lông dày dặn.
Sau đó, mọi người quyết định bảo vệ rái cá, bằng luật pháp,
và số lượng của chúng tăng lên.
Sự cân bằng sinh thái bắt đầu lặp lại.
Bây giờ, bất cứ nơi nào có rái cá,
tảo bẹ sinh sôi cùng tất cả mọi thứ trong đó.
Trong rừng nhiệt đới, đa dạng sinh học đạt đến đỉnh điểm.
Có vô số các cơ hội và cuộc sống dường như cố gắng nắm bắt tất cả các cơ hội đó.
Giống như tảo bẹ, sự phát triển của rừng mưa nhiệt đới được duy trì...
nhờ vào những cư dân của mình, là cân bằng tự nhiên không bị xáo trộn.
Động vật không thể tồn tại mà không có môi trường sống chúng đã thích nghi.
Nhiều loại, như heo vòi Nam Mỹ,
hiện đang bị đe dọa vì chúng đang mất đi nơi để sống.
Các khu rừng đang bị thu hẹp.
Trong hàng nghìn năm, hơn 1/3 diện tích đất trên trái đất...
được bao phủ bởi rừng nguyên sinh, tràn đầy sự sống.
Các khu rừng của Trung Quốc và quanh Địa Trung Hải...
bị chặt đầu tiên để nông thôn trở thành thành phố và quốc gia.
Tỷ lệ phá rừng tăng tốc theo cách mạng công nghiệp.
Nhưng chỉ trong 50 năm qua, chúng ta đã phá rừng nhiều hơn toàn bộ thời gian trước đó.
Chỉ còn lại chưa đến 1/2 diện tích rừng.
Các nhà khoa học ước tính rằng mỗi năm có hàng ngàn loài động vật, thực vật, côn trùng,
và các sinh vật khác đang bị đẩy tới tuyệt chủng,
với hậu quả khó lường.
Chúng ta đang thay đổi thế giới quá nhanh, làm cho các loài động vật khó có thể thích nghi kịp.
Tại các tổ chức lớn trên thế giới, các nhà khoa học đang đua với thời gian,
để tìm hiểu tất cả sự đa dạng của sự sống còn sót lại.
Gần hai triệu loài từ bọ rùa đến cá voi xanh,
được phân loại,
nhưng vẫn còn hơn mười lần số đó vẫn chưa được khám phá.
Các ưu tiên hiện nay là khám phá những nơi có đa dạng sinh học độc đáo nhất ...
nơi các mắt xích của sự sống vẫn còn nguyên vẹn.
Fabian Michelangeli thuộc Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ...
sắp quay lại đất mẹ Venezuela của mình, tham gia vào một Đội đánh giá nhanh trong đoàn thám hiểm ...
đến miền đất thất lạc, nơi đã tạo cảm hứng cho tiểu thuyết của ngài Arthur Conan Doyle. (Cha đẻ của nhân vật Sherlock Holmes)
Tôi không nghĩ rằng chúng tôi sẽ thấy một con khủng long trong chuyến đi này, nhưng trong khắp Nam Mỹ,
không có nơi nào gây nhiều kinh ngạc hơn Núi Bàn ở Nam Venezuela.
Chuyến thám hiểm này được tổ chức tại Caracas, thủ đô Venezuela.
Đội trưởng Đội đánh giá nhanh là nhà sinh vật học Margarita Lampo,
là chuyên gia về động vật lưỡng cư.
Tôi luôn có niềm đam mê với động vật từ khi còn bé.
Tôi thích ý tưởng rằng tất cả mọi thứ trong thiên nhiên được kết nối với một cái gì đó.
Trong mười năm qua, tôi đã nghiên cứu ếch và cóc.
Những sinh vật này có thể cho chúng ta biết rất nhiều về tình trạng của những nơi chúng sinh sống.
Tôi và Celsi Senaris, đồng nghiệp của tôi lo ngại ...
về bằng chứng quần thể ếch giảm trên toàn thế giới.
Bây giờ chúng tôi có cơ hội tìm kiếm chúng...
ở nơi rất ít người từng đặt chân tới.
Trong vài tuần tới, chúng tôi sẽ sống trong các điều kiện rất khác nhau.
Chúng tôi đang theo hướng đông nam để tới Canaima.
Kế hoạch là gặp người dẫn đường của chúng tôi tại sân bay, đi trên sông bằng ca nô,
và hy vọng, bằng trực thăng đến đỉnh núi Roraima.
Bên dưới chúng tôi là đường phân nước của sông Orinoco lớn.
Tối nay, chúng tôi sẽ ở một làng Anh điêng Pemón, nơi chúng tôi đã thuê một người lái đò địa phương.
Núi Bàn bây giờ trông gần hơn rất nhiều.
Tôi thích từ "Tepuy" (Núi Bàn) của người Pemón.
Nhưng tôi có thể hiểu tại sao những người khác gọi là miền đất thất lạc.
Bây giờ quá cạn để đi thuyền.
Chúng tôi sẽ đi bộ từ đây đến chỗ máy bay trực thăng và khám phá những khu rừng nhiệt đới trên đường đi.
Thật khó tin về vẻ đẹp của nơi này.
Trên bờ sông, chúng tôi thấy một số dấu vết mới.
Chỉ vài giờ trước, một con báo đốm đã ở đây.
Điều này cho chúng ta thấy rằng hệ sinh thái vẫn đầy đủ.
Động vật ăn thịt lớn kiểm soát số lượng động vật có vú như gấu trúc châu Mỹ,
nên chúng không ăn quá nhiều các loại trái cây và hạt giống, hoặc trứng chim.
Sự cân bằng này đảm bảo cho rừng phát triển.
Giờ đây, thời điểm này, tôi đã suy nghĩ về nó cả tuần.
Người dẫn đường của chúng tôi, Nadim, nói rằng các phi công hiểu rõ về các ngọn núi hơn bất cứ ai.
Điểm dừng tiếp theo, đỉnh núi Roraima.
Núi Roraima là một đảo sinh học biệt lập bị thời gian lãng quên,
bị gió mưa bào mòn qua hàng ngàn năm.
Các phi công không muốn ở lại ​​đây.
Thời tiết thay đổi quá nhanh.
Họ phải rời khỏi đây trước khi cơn bão tiếp theo đến,
và bây giờ một cơn đang đến rất nhanh.
Họ sẽ trở lại với nhu yếu phẩm trong ba ngày... nếu có thể.
Tôi đã có cảm xúc lẫn lộn khi thấy máy bay trực thăng bay đi.
Giống như bị bỏ lại một mình trên một hành tinh khác,
bị bao quanh bởi những hình ảnh từ buổi bình minh của thời gian.
Trong hoàn cảnh này, nơi trú ẩn được ưu tiên.
Khoa học sẽ phải đợi.
Roraima là một phòng thí nghiệm tự nhiên để nghiên cứu ...
sự thích nghi của các loài trong môi trường khắc nghiệt.
Trabian thuộc đội chuyên gia thực vật.
Khắp nơi trên núi Roraima, có những mảnh vườn nhỏ xinh đẹp.
Hầu hết các đỉnh núi thường là đá trọc, nên nước mưa rút rất nhanh.
Cây chỉ mọc ở chỗ trũng nơi đất và nước có thể tích lại.
Nếu chúng ta xem xét cẩn thận những mô đất nhỏ,
ta thấy rằng chúng nằm như một tấm thảm trên đá.
Đất hầu hết là cát, rất nghèo dinh dưỡng.
Nhưng nó vẫn hỗ trợ một cách đáng kinh ngạc cho sự sống,
có lẽ chỉ tồn tại yếu ớt trên những ngọn núi, và không sống được ở nơi nào khác nữa.
Trong môi trường nghèo dinh dưỡng này,
thực vật đã tiến hóa theo nhiều cách khác nhau để tồn tại.
Một số đã trở thành cây ăn thịt, bẫy và tiêu hóa các loài côn trùng.
Cây ăn thịt khác thu hút côn trùng bằng màu sắc rực rỡ và hương thơm quyến rũ.
Và hình dạng lá hình chén của chúng cũng là một cái bẫy hoàn hảo.
Hàng ngàn sợi lông trơn bao phủ bên trong lá.
Chỉ là vấn đề thời gian trước khi nạn nhân trượt vào đáy hố nước...
nơi ấu trùng và các vi sinh vật khác tiêu hóa các côn trùng.
Nhà máy hấp thụ các chất dinh dưỡng dưới nước.
Roraima dường như là một nơi tuyệt vời cho động vật lưỡng cư,
với ao, suối ở khắp mọi nơi.
Nhưng ban đầu, chúng tôi chẳng thấy gì cả.
Và các mẫu thử của chúng tôi cho thấy nước cũng nghèo dinh dưỡng như đất vậy.
Bất kỳ sinh vật nào sống ở đây đều rất tháo vát.
Sau đó, chúng tôi thấy loài lưỡng cư đầu tiên;
Nòng nọc được ăn những chùm trứng không nở.
Ếch mẹ dường như đẻ rất nhiều trứng,
nên con nó sẽ có khá nhiều để ăn.
Gần đó, chúng tôi thấy một con ếch đẻ trứng trên một cái cây,
một loại dứa ăn thịt mới được khoa học biết đến.
Nước bên dưới đầy các côn trùng bị bắt.
Khi trứng ếch nở, những con nòng nọc sẽ có bữa súp thịnh soạn...
và có thể cái cây được một thứ gì đó như nitơ từ các chất thải của ếch.
Vào lúc chạng vạng, chúng tôi nghe thấy một âm thanh trước đây chưa từng được nghe...
chắc chắn là loài lưỡng cư, nhưng rất lạ.
Chúng tôi tìm nó, đến khi âm thanh chấm dứt.
Vào buổi sáng, chúng tôi lại nghe thấy một lần nữa.
Celsi ghi lại các âm thanh, nhưng chúng tôi không bao giờ tìm thấy sinh vật đã tạo ra âm thanh đó.
Sau đó chúng tôi đi qua một thứ thật độc đáo,
một con cóc nhỏ xíu màu đen, bị một con nhện lớn đe dọa.
Nó không nhảy, nó chỉ đi và trèo lên tảng đá.
Khi nhện di chuyển, cóc cuộn tròn người và lăn xuống một lần nữa.
Trước đây tôi chưa từng thấy.
Sao tự nhiên lại tạo ra một con cóc nhỏ đi và cuộn người thay cho nhảy?
Không nghi ngờ gì nữa, chúng ta vẫn có rất nhiều điều để tìm hiểu ...
Mọi người thường hỏi tôi tại sao chúng ta nên quan tâm đến các sinh vật như thế này.
Vâng, có thể nó có một cái gì đó mà chúng ta cần, như loại thuốc mới hoặc hóa chất,
hoặc có thể vì nó là bằng chứng sống về khả năng tự nhiên ...
đa dạng hóa và tồn tại ...
theo cách chúng ta không bao giờ hình dung ra.
Thật là một chặng đường dài từ miền đất thất lạc của Venezuela đến ngoại ô New York,
nhưng sự đa dạng của sự sống ở đây rất mỏng manh và cũng rất quan trọng.
Giống như sự sống ở núi rừng nhiệt đới xa xôi,
tất cả các sinh vật ở sân sau của chúng ta đều đóng vai của chúng...
trong cân bằng các mối quan hệ giữ cho thế giới khỏe mạnh.
Côn trùng cần hoa, hoa cần côn trùng...
và chúng ta cần thực phẩm được quá trình thụ phấn cung cấp.
Chỉ trong vòng 1m2, nhà thám hiểm trẻ tuổi trong một chuyến đi thực tế có thể tìm thấy rất nhiều sự sống.
Nếu nhìn đủ kỹ, họ sẽ thấy những điều thậm chí trước đó các nhà khoa học chưa từng thấy.
Tất cả chúng ta cần phải biết là những gì sống ở đây, nó làm gì và nó có nghĩa thế nào với chúng ta.
Nhưng khi chúng ta chiếm nhiều hơn nữa không gian trên Trái Đất,
chúng ta có thể đảo ngược cân bằng sinh thái mà không biết.
Đó không phải là lần đầu tiên.
Thành phố bị quên lãng Tikal mới được phát hiện chỉ hơn một thế kỷ trước,
bị chôn vùi trong rừng nhiệt đới Guatemala.
Các chuyên gia vẫn còn tranh luận chuyện gì đã xảy ra với thành phố của các vị vua và các thầy tế này,
của các chiến binh và nông dân, nơi có loài báo đen quý hiếm,
nơi thiêng liêng với người Maya, đôi khi có thể được nhìn thấy vào lúc bình minh.
Các nghiên cứu mới cho thấy rằng, nếu chúng ta có thể hình dung Tikal như nó vốn có,
chúng ta có thể thấy rằng việc tăng dân số đã lấy đi...
nhiều dặm rừng xung quanh, đất bạc màu, khan hiếm nước và cung cấp lương thực...
với nạn đói, chiến tranh và không lâu sau đó sụp đổ.
Hơn một ngàn năm rừng đã phủ lại ...
nhưng nền văn minh rực rỡ Maya không còn nữa.
Có phải người dân Tikal mất hết nguồn hỗ trợ sự sống cho họ ...
mà không bao giờ hiểu được vì sao?
Được bao quanh bởi những kỳ quan của một thành phố hiện đại,
chúng ta tin rằng mình là bậc thầy đối với vận mệnh của chúng ta.
Nhưng tất cả mọi thứ trong ngôi nhà của chúng ta, tất cả mọi thứ giữ chúng ta sống, đều đến từ thiên nhiên.
Một trăm năm trước, người dân New York ...
đã có tầm nhìn xa để duy trì một phần quan trọng trong hệ thống hỗ trợ cuộc sống cho mình ...
rừng núi và đất đai làm sạch nước uống.
Ba mươi năm trước, các hệ sinh thái biển ngoài khơi California bắt đầu...
tự khôi phục lại, bởi vì chúng ta đã có đủ khôn ngoan để bảo vệ rái cá biển.
Khi chúng ta bảo vệ thiên nhiên, là chúng ta bảo vệ chính mình.
Sau một tuần trên đỉnh núi Roraima, bị ướt sũng nước mưa,
chúng tôi đã bay tới một "Tepuy" khác để làm việc vài ngày.
Chúng tôi sẽ sớm về nhà.
Nhưng theo nghĩa này, đây là nhà của chúng tôi.
Không khí trong lành và nước chảy không ngừng.
Những nơi này cho chúng ta sự sống và nhắc nhở rằng chúng ta chỉ là một phần nhỏ của thiên nhiên.
Ếch có vẻ là một loại chuông cảnh báo thời tiết cho sức khỏe của hành tinh.
Nếu vậy, mọi thứ ở đây đều ổn.
Sự sống vẫn sẽ tồn tại theo cách này?
Tôi muốn nghĩ rằng những nơi như thế này ở đây là để cho hậu thế của tôi.
Có lẽ công việc của chúng tôi sẽ giúp chúng ta hiểu về thế giới mà chúng ta đang có...
và thế giới chúng ta đã đánh mất.
Điều gì có thể gây cảm hứng nhiều hơn là bắt đầu giai đoạn phục hồi, tạo lại sự đa dạng kỳ diệu cho sự sống vẫn bao quanh chúng ta? Edward O. Wilson